Web sitesi hızı nasıl artırılır? Core Web Vitals rehberi

Site hızı yalnızca bir sıralama sinyali değil, doğrudan gelir kalemidir. Acil bir ihtiyaçla arama yapan kullanıcı, açılmayan sayfayı beklemez; geri döner ve bir sonraki firmaya tıklar. Reklam bütçesi harcanan sitelerde bu, ödediğiniz tıklamanın boşa gitmesi demektir.

Core Web Vitals hangi üç ölçütü içerir?

• LCP (En Büyük İçerikli Boyama): Sayfanın ana içeriğinin görünür hâle gelme süresi. 2,5 saniyenin altı iyi kabul edilir.
• INP (Sonraki Boyamayla Etkileşim): Kullanıcı bir yere tıkladığında sayfanın tepki verme süresi. 200 milisaniyenin altı iyi kabul edilir.
• CLS (Toplam Düzen Kayması): Sayfa yüklenirken ögelerin yer değiştirme miktarı. 0,1’in altı iyi kabul edilir.

Bu üç ölçüt gerçek kullanıcı verisinden hesaplanır. Yani test aracında iyi görünen bir site, gerçek ziyaretçilerde kötü sonuç verebilir; ikisini birlikte değerlendirmek gerekir.

Siteyi en çok ne yavaşlatır?

Sahada incelediğimiz sitelerde sıralama neredeyse hep aynı:

• Optimize edilmemiş görseller: 3000 piksel genişliğinde fotoğrafın 400 piksellik alanda gösterilmesi en yaygın sorundur.
• Gereksiz eklentiler: Her eklenti kendi CSS ve JavaScript dosyasını yükler, kullanılmasa bile.
• Üçüncü taraf betikler: Canlı destek, ısı haritası, sosyal medya gömüleri, birden çok analiz aracı.
• Yavaş barındırma: Aşırı paylaşımlı sunucularda sunucu yanıt süresi tek başına saniyeleri bulabilir.
• Web font yükleme biçimi: Yanlış kurulan fontlar metnin görünmesini geciktirir.
• Önbellek eksikliği: Her ziyarette tüm dosyaların yeniden indirilmesi.

Görseller nasıl optimize edilir?

Görsel optimizasyonu, çoğu sitede tek başına en büyük kazancı sağlar:

• Gösterileceği en büyük boyuta göre yeniden boyutlandırın; 1600 piksel çoğu site için yeterlidir.
• WebP biçimine dönüştürün; JPEG’e göre belirgin biçimde küçük dosya üretir.
• Ekranın altında kalan görsellere gecikmeli yükleme uygulayın.
• Görsellere genişlik ve yükseklik verin; bu, düzen kaymasını (CLS) önler.
• Ana görseli gecikmeli yüklemeyin; LCP ögesi genelde odur.

JavaScript ve CSS nasıl hafifletilir?

Kullanılmayan kodu kaldırmak, sıkıştırmaktan daha etkilidir. Tarayıcı geliştirici araçlarındaki kapsam raporu, hangi dosyanın ne kadarının kullanıldığını gösterir. Yüzde onu kullanılan bir kütüphane varsa, o kütüphaneye gerçekten ihtiyaç olup olmadığı sorgulanmalıdır.

Bunun dışında uygulanabilecek adımlar: kritik CSS’i sayfa içine gömmek, geri kalanı ertelemek, JavaScript dosyalarını sayfa sonunda ve ertelenmiş olarak yüklemek, üçüncü taraf betikleri kullanıcı etkileşiminden sonra çalıştırmak.

Barındırma ne kadar etkili?

Sunucu yanıt süresi, diğer tüm iyileştirmelerin üzerine binen bir gecikmedir. Sunucu 800 milisaniyede cevap veriyorsa, sayfa hiçbir zaman bunun altına inemez.

Kontrol edilecekler: PHP sürümü güncel mi, sunucu tarafı önbellek açık mı, veritabanı sorguları optimize mi, sunucunun bulunduğu bölge hedef kitlenize yakın mı. Türkiye’ye hizmet veren bir site için sunucunun Türkiye’de veya Avrupa’da olması ölçülebilir fark yaratır.

Düzen kayması nasıl önlenir?

Sayfa yüklenirken içeriğin zıplaması hem rahatsız edicidir hem yanlış tıklamalara yol açar. Başlıca sebepler ve çözümleri:

• Boyutu belirtilmemiş görsel ve iframe’ler — genişlik ve yükseklik verin.
• Sonradan yüklenen reklam alanları — yer tutucu alan ayırın.
• Web fontların geç yüklenmesi — yedek font ölçüsünü yakın seçin.
• Sonradan eklenen bildirim çubukları — sayfa akışını itmeyecek şekilde konumlandırın.

Hangi araçlarla ölçülür?

PageSpeed Insights hem laboratuvar hem gerçek kullanıcı verisini birlikte gösterir. Search Console’daki Core Web Vitals raporu, sitenin tamamındaki sayfaları gruplandırarak sorunlu şablonları tespit etmenizi sağlar. Tarayıcının kendi performans sekmesi ise hangi dosyanın ne kadar beklettiğini adım adım gösterir.

Ölçümü mobilde yapmak önemlidir. Masaüstü sonuçları neredeyse her zaman daha iyidir ve gerçek kullanıcı deneyimini yansıtmaz.

Öncelik sırası nasıl olmalı?

Sınırlı zamanla en çok kazanç sağlayan sıra şudur: önce görseller, sonra üçüncü taraf betikler, sonra sunucu yanıt süresi, en son kod düzeyinde optimizasyon. Bu sırayı tersine çevirmek, en çok emek gerektiren işe en az kazanç için başlamak anlamına gelir.

Üçüncü taraf betikler nasıl yönetilir?

Canlı destek, ısı haritası, sosyal medya gömüsü, birden çok analiz aracı ve reklam pikselleri tek tek küçük görünür; toplamda sayfanın en ağır yükü hâline gelirler. Üstelik bu betikler sizin sunucunuzdan değil, başka sunuculardan yüklenir; onların yavaşlığı sizin sayfanızı yavaşlatır.

• Gerçekten kullanılmayan araçları kaldırın; çoğu sitede birden fazla analiz aracı bulunur.
• Kritik olmayan betikleri kullanıcı etkileşiminden sonra yükleyin.
• Canlı destek widget’ını sayfa tamamen yüklendikten sonra devreye alın.
• Reklam ve analiz etiketlerini etiket yöneticisi üzerinden tek noktadan yönetin.
• Çerez rızası verilmeyen ziyaretçilerde bu betikler zaten yüklenmemeli.

Ölçüm gerçek kullanıcıda nasıl yapılır?

Test araçları sabit bir cihaz ve bağlantı varsayar. Gerçek kullanıcılarınız farklı telefonlarla, farklı bağlantı kalitesiyle geliyor. Search Console’daki Core Web Vitals raporu bu gerçek veriyi gösterir ve laboratuvar sonuçlarından daha belirleyicidir.

Raporda sayfalar gruplanır; hangi şablonun sorunlu olduğunu görürsünüz. Tek bir sayfayı düzeltmek yerine o şablonu düzeltmek, yüzlerce sayfayı aynı anda iyileştirir. Bu yüzden hız çalışmasına şablon bazında yaklaşmak, sayfa bazında uğraşmaktan çok daha verimlidir.

Sık sorulan sorular

PageSpeed puanım 100 olmalı mı?

Hayır. Puan bir gösterge, hedef değil. 90 üzeri iyidir ancak asıl bakılması gereken gerçek kullanıcı verisidir. Puanı yükseltmek için işlevden ödün vermek genelde zarar getirir.

Önbellek eklentisi kurmak yeterli mi?

Kısmi iyileşme sağlar ama kök sebebi çözmez. Optimize edilmemiş görseller ve gereksiz betikler yerinde duruyorsa, önbellek yalnızca tekrar ziyaretlerde işe yarar.

Hız iyileşmesi sıralamaya ne zaman yansır?

Core Web Vitals verisi 28 günlük bir pencerede toplanır. Bu yüzden iyileştirmenin raporlara yansıması birkaç hafta sürer. Dönüşüm oranındaki etki ise genelde daha hızlı görülür.

Nereden başlamalı?

Sitenizi mobil modda PageSpeed Insights ile ölçün ve çıkan raporda "Fırsatlar" bölümünü açın. Listenin başındaki iki üç maddeye odaklanın; genelde görsel boyutu ve kullanılmayan JavaScript çıkar. Bu iki kalem çoğu sitede toplam kazancın büyük bölümünü oluşturur.

Mevcut sitenizi inceleyip hız, mobil uyum, teknik SEO ve dönüşüm açısından ne durumda olduğunu ücretsiz olarak raporluyoruz. Rapor için bizimle çalışmaya başlamanız gerekmiyor.