llms.txt, sitenizin yapısını ve önemli sayfalarını yapay zeka araçlarına sade bir metin dosyasıyla anlatan bir öneri standardıdır. robots.txt nasıl arama motoru botlarına kural veriyorsa, llms.txt de dil modellerine yol gösterme amacı taşır.
Ne işe yarıyor?
Bir yapay zeka aracı sitenize geldiğinde karşılaştığı şey; menüler, reklamlar, betikler ve biçimlendirmeyle dolu bir HTML sayfasıdır. Bu gürültünün içinden asıl içeriği ayıklaması gerekir.
llms.txt bu işi kolaylaştırmayı amaçlar. Sitenin ne yaptığını, hangi sayfaların önemli olduğunu ve içeriğin nasıl kullanılabileceğini sade metin olarak özetler.
Dosya nasıl yazılır?
Dosya Markdown biçiminde yazılır ve sitenin kök dizinine yerleştirilir. Temel yapısı şöyledir:
- Başlık: Site veya işletme adı
- Özet: Bir iki cümleyle ne yaptığınız
- Ayrıntı: Hizmetler, hizmet bölgesi, iletişim
- Bağlantı listeleri: Önemli sayfalar, kısa açıklamalarıyla
- İsteğe bağlı bölüm: Daha az öncelikli sayfalar
Dosya insan tarafından da okunabilir olmalıdır; teknik bir yapılandırma dosyası değil, sade bir tanıtım metnidir.
Neleri içermeli?
Bir hizmet işletmesi için mantıklı içerik şu olur: işletmenin ne yaptığı, hangi bölgelere hizmet verdiği, ana hizmet sayfalarının bağlantıları, sık sorulan sorular sayfası, iletişim bilgileri ve varsa önemli rehber içerikler.
Her sayfayı listelemek gerekmez; bu zaten site haritasının işidir. llms.txt önceliklendirme yapar: neyin önemli olduğunu söyler.
Gerçekten işe yarıyor mu?
Dürüst cevap: henüz tüm sağlayıcılar tarafından benimsenmiş bir standart değil. Bazı araçlar dikkate alıyor, bazıları görmezden geliyor. Yani tek başına belirleyici bir etkisi yok.
Buna karşılık hazırlaması yarım saat sürüyor ve hiçbir maliyeti yok. Doğru yorumlanma ihtimalini artırdığı için kuruyoruz, ancak asıl işi yapılandırılmış veri ve içerik yapısının gördüğünü de açıkça söylüyoruz.
robots.txt ile farkı ne?
robots.txt bir izin dosyasıdır: hangi botun nereye girebileceğini söyler. llms.txt ise bir tanıtım dosyasıdır: ne olduğunuzu ve neyin önemli olduğunu anlatır.
İkisi birbirinin yerine geçmez. Bot erişimini robots.txt ile yönetirsiniz; erişen bota yol göstermeyi llms.txt ile yaparsınız. Erişimi kapattıysanız llms.txt yazmanın anlamı kalmaz.
Statik mi dinamik mi olmalı?
Elle yazılmış statik bir dosya, içerik değiştikçe eskir. Hizmet eklediğinizde veya sayfa adresleri değiştiğinde dosya güncellenmezse yanlış bilgi verir.
Yönettiğimiz sitelerde bu dosyayı veritabanından dinamik olarak üretiyoruz. Panelden hizmet eklediğinizde veya sayfa güncellediğinizde llms.txt de kendiliğinden güncelleniyor. Bu, sıkıcı bir bakım işini ortadan kaldırıyor.
Nasıl kontrol edilir?
Dosyanın çalıştığını doğrulamak için alanadiniz.com/llms.txt adresini tarayıcıda açmanız yeterlidir. Düz metin olarak görünmeli, indirme başlatmamalıdır.
İçeriğindeki bağlantıların çalıştığını da kontrol edin; kırık bağlantılar dosyanın değerini düşürür. Sunucunun dosyayı doğru içerik türüyle sunduğundan emin olun.
Ek olarak ne yapılabilir?
Bazı siteler önemli sayfaların sade Markdown sürümlerini de yayınlıyor. Bu, aracın içeriği gürültüsüz okumasını sağlıyor.
Bu ek çalışma her site için gerekli değil. İçeriği çok teknik olan veya karmaşık bir arayüze sahip sitelerde değerlendirmeye alınabilir; standart bir kurumsal sitede genelde gereksizdir.
Örnek bir yapı nasıl görünür?
Bir hizmet işletmesi için dosyanın iskeleti şöyle olabilir: en üstte işletme adı başlık olarak, altında bir iki cümlelik özet, ardından hizmet bölgeleri ve iletişim bilgisi, sonra ana hizmet sayfalarının bağlantıları kısa açıklamalarla, en altta rehber içerikler ve sık sorulan sorular sayfası.
Her bağlantının yanına bir cümlelik açıklama yazmak önemlidir; yalnızca adres listesi bağlam taşımaz. Açıklamalar sayfanın hangi soruya cevap verdiğini söylemelidir.
Ne zaman güncellenmeli?
Yeni hizmet eklendiğinde, sayfa adresleri değiştiğinde, hizmet bölgesi genişlediğinde ve iletişim bilgileri değiştiğinde. Dinamik üretilmiyorsa bu güncellemeleri elle takip etmek gerekir.
Eskimiş bir llms.txt, hiç olmamasından daha zararlı olabilir; yanlış bilgi verir ve kırık bağlantılar içerir. Bakımını üstlenemeyecekseniz dinamik üretim tek sürdürülebilir yoldur.
Dosya ne kadar uzun olmalı?
Kısa ve seçici olmalıdır. Yüzlerce bağlantı listelemek amacına ters düşer; dosyanın işi önceliklendirme yapmaktır.
Çoğu kurumsal site için on beş ile otuz bağlantı yeterlidir: ana hizmet sayfaları, iletişim, hakkımızda, sık sorulan sorular ve en değerli rehber içerikler. Geri kalanı zaten site haritasında yer alır.
Kim hazırlamalı?
Teknik bilgi gerektirmez; Markdown biçiminde yazılmış sade bir metin dosyasıdır. İşletmeyi tanıyan biri yazabilir.
Zor olan kısım güncel tutmaktır. Dinamik üretilebiliyorsa bu sorun ortadan kalkar; aksi hâlde içerik değişikliklerinde dosyayı da güncellemeyi hatırlamak gerekir.
Sık yapılan hatalar
- Dosyayı kök dizin yerine alt klasöre koymak
- Sunucunun dosyayı indirme olarak sunması
- Kırık veya eski bağlantılar bırakmak
- Bağlantı listesine açıklama yazmamak
- Bot erişimi kapalıyken dosya hazırlamak
Son madde sık gözden kaçar: robots.txt ile erişimi kapattıysanız llms.txt’yi kimse okumaz. İkisinin birbiriyle tutarlı olması gerekir.
Sık sorulan sorular
llms.txt olmadan yapay zeka cevaplarında görünemez miyim?
Görünebilirsiniz. Bu dosya bir zorunluluk değil, yardımcı bir bileşen. Asıl belirleyici olan içeriğin kalitesi ve yapısı.
Dosyayı kim okuyor?
Sağlayıcılar bu konuda ayrıntılı açıklama yapmıyor. Bazı araçların dikkate aldığına dair gözlemler var ancak kesin ve doğrulanmış bir liste bulunmuyor.
Site haritası yerine geçer mi?
Hayır. Site haritası arama motorları için teknik bir dosyadır ve tüm sayfaları listeler. llms.txt ise önceliklendirme yapan bir tanıtım metnidir. İkisi de ayrı ayrı bulunmalı.
Nereden başlamalı?
Öncelikle alanadiniz.com/llms.txt adresini kontrol edin; dosya yoksa yarım saatte hazırlanabilir. İçine işletmenizin ne yaptığını, hangi bölgelere hizmet verdiğini ve en önemli beş on sayfanızın bağlantısını kısa açıklamalarla yazın. Bu, maliyeti sıfır olan bir adım.
Bu alan hızla değişiyor ve sağlayıcılar yöntemlerini sık güncelliyor. Hiçbir çalışma yapay zeka cevaplarında yer alma garantisi veremez; yapılabilecek şey içeriği doğru yorumlanacak biçimde yapılandırmak ve sonucu ölçmektir.
Bunu kendi hesabınızda uygulayalım mı?
Ücretsiz analizde hesabınıza bakıp yazıdaki adımların sizde nasıl karşılık bulduğunu gösteriyoruz.